Grensoverschrijdend gedrag
Grensoverschrijdend gedrag zoals, pesten, discriminatie, seksuele intimidatie en agressie is altijd ongewenst, niet alleen bij sportorganisaties en de amusementswereld, maar ook bij kleine verenigingen die met vrijwilligers werken. Dit ongewenste gedrag kan plaatsvinden tussen vrijwilligers onderling, maar kan ook plaatsvinden tussen een vrijwilliger en diens cliënt(en). In dit artikel willen we je meer uitleg geven over hoe je grensoverschrijdend gedrag kunt voorkomen.
Aannamebeleid vrijwilligers
De beste start maak je tijdens het werven van de vrijwilliger, controleer de CV en informeer naar onregelmatigheden hierin. Daarnaast is het belangrijk dat vrijwilligers die met kwetsbare doelgroepen werken zoals kinderen of gehandicapten, beschikken over een VOG (Verklaring Omtrent Gedrag). Zorg voor een duidelijke gedragscode en bespreek dit bij aanname van nieuwe vrijwilligers. Tijdens een proefperiode kan gekeken worden of de vrijwilliger zich houdt aan het beleid van de organisatie. Bij kwetsbare cliënten is het vier-ogen principe belangrijk. Zorg ervoor dat er altijd minimaal twee vrijwilligers op een groep of individu staan.
Aanspreekpunt
Zorg er voor dat er binnen de organisatie één persoon verantwoordelijk is voor de sociale veiligheid. Het moet duidelijk zijn dat vrijwilligers en cliënten hiernaartoe kunnen komen wanneer er (mogelijk) sprake is van grensoverschrijdend gedrag. Deze persoon kan ook verantwoordelijk zijn voor voorlichting, monitoring etcetera.
Goede afspraken
Organiseer regelmatig een bijeenkomst of training waarin met de vrijwilligers afspraken worden gemaakt over grensoverschrijdend gedrag. Wat voor de één normaal is, kan voor de ander grensoverschrijdend zijn. Ga hier dus over met elkaar in gesprek. Goede afspraken hierover leiden ertoe dat de vrijwilliger weet waar hij op moet letten bij zichzelf en anderen en hoe je een slachtoffer herkent. In dit artikel lees je meer over cursussen voor vrijwilligers.
Weerbaarheid
Als de organisatie met kwetsbare cliënten werkt is het van belang hun weerbaarheid te vergroten. Dit kan door een weerbaarheidstraining, maar ook de vrijwilliger kan een rol spelen in deze bewustwording. Bij jonge kinderen kan de vrijwilliger bijvoorbeeld het kind leren de grenzen aan te geven aan andere kinderen. Dit mag echter nooit gezien worden als oplossing. De kwetsbare cliënt moet te allen tijde beschermd worden, ook als deze niet in staat was goed zijn grenzen aan te geven. In dit artikel lees je meer over de mogelijkheden van een weerbaarheidstraining.
Vastleggen
Een manier om de sociale veiligheid binnen een organisatie te polsen is het houden van enquêtes onder de vrijwilligers en eventuele cliënten. Maak ook een communicatieplan om grensoverschrijdend gedrag vast te leggen en te monitoren.
Koepelorganisatie
Vraag eventueel na bij een koepelorganisatie of er sprake is van beleid met betrekking tot sociale veiligheid, beschikbaar opleidingsaanbod of de beschikbaarheid van een vertrouwenspersoon.
Op de site van Platform Vrijwillige Inzet is meer informatie te vinden over sociale veiligheid.
